Skróty klawiszowe

  • TAB kolejny element
  • / wyszukiwarka
  • CTRL (CMD) + powiększenie widoku
  • CTRL (CMD) - zmniejszenie widoku

17. Monety obiegowe 1,2,3,4 fenigi, Prusy, Fryderyk Wilhlem III, 1822 r.

W roku 1821 nastąpiła całkowita rewolucja w pruskim systemie monetarnym. Ówczesny minister finansów i skarbu Heinrich Friedrich Karl vom und zum Stein, chcąc ograniczyć straty, będące wynikiem wojen napoleońskich edyktem królewskim z 30 września 1821 r. ogłosił powstanie nowego systemu monetarnego w Królestwie Pruskim. Tabele porównania wartości nowych groszy srebrnych i monety miedzianej do obecnie jeszcze w obiegu śląskiej, pruskiej, poznańskiej i brandenburskiej monety zdawkowej zostały opublikowane dnia 15 Listopada 1821 w pruskim dzienniku urzędowym. Monety o nowych nominałach pojawiły się od stycznia 1822 r. Po raz pierwszy w pruskim systemie monetarnym pojawiła się nazwa marka i nowa nazwa Pfenning zamiast dawnej Pfennig. Do tej pory 1 talar zawierał 24 dobre grosze (Guter Groschen-srebrne), a więc 288 Pfennigów (miedziane), a po reformie: 1 talar zawierał 30 groszy srebrnych (Silbergroschen), co stanowiło 360 Pfennigów (miedziane). W obiegu były także drobne monety zdawkowe (zarówno srebrne jak i miedziane), będące częścią ułamkową talara, jak np. 1/24 talara, 1/48 talara, 1/6 talara, 1/2 talara oraz srebrne grosze o nominale 1 (1/30 talara) i ½ grosza (1/60 talara). W obiegu były jeszcze monety 1-fenigowe (1/360 talara), 2-fenigówki (1/240 talara) 3-fenigówki (1/120 talara) i 4 fenigi (1/90 część talara). Wszystkie te nominały znalazły się w tubie z wieży brzeskiego ratusza. Ich wygląd jest niemal identyczny, różnią się tylko wielkością i wagą. Na awersie pojawiał się nominał np. 1 PFENNING z datą 1822, pod krawędzią określenie Scheidemünze (moneta zdawkowa tzn. drobna jednostka monetarna, będąca częścią ułamkową podstawowej jednostki w danym państwie), a ten ułamek wpisany był na rewersie przy krawędzi, otaczając herb Królestwa Prus z orłem trzymającym berło i jabłko królewskie. W przypadku 1-fenigówki był to napis: 360 EINEN THALER. Ponieważ większość miedzianych fenigów została w późniejszym okresie przetopiona, dzisiaj stanowią one niezwykłą rzadkość.

Opracował: dr Romuald Nowak